Ví dụ đơn giản và dễ hiểu nhất về blockchain và bitcoin

vi-du-ve-blockchain

Hàng ngày khi đọc báo, xem Tivi hay lướt mạng xã hội, bạn dễ dàng bắt gặp hàng loạt bài viết với các thông tin về xu hướng công nghệ 4.0 với trí tuệ nhân tạo hay Blockchain.

Bạn đã bao giờ tự hỏi những công nghệ ấy thực chất là gì? Chúng hoạt động như thế nào? Và liệu có cần tới đầu óc của những nhà nghiên cứu hay bác học mới có thể hiểu và giải thích được?

Bài viết này sẽ trình bày ví dụ về Blockchain, qua một câu chuyện vô cùng đơn giản và thực tế trong cuộc sống. Đây có thể là bước đầu trong hành trình khám phá của cá nhân tôi hay bất cứ ai trong các bạn về nền tảng công nghệ hiện đại Blockchain này.

Hãy cùng tưởng tượng chúng ta đang ở trong lớp học đặc biệt của các bé học lớp 5A- Trường tiểu học Sao Sáng, các thành viên trong lớp gồm Bống, Tôm, Khoai, Na, Bin, Tũn.  Một số bé trong lớp có một hoặc nhiều bút sáp màu khác nhau,còn các bé khác thì không có.

Bọn trẻ muốn trao đổi bút màu lấy những vật dụng khác như bút mực, thước kẻ, cục tẩy hoặc đồ chơi. Và chúng thống nhất việc trao đổi này được diễn ra khi có thỏa thuận giữa hai đứa trẻ. Chiếc bút sáp màu được coi là một vật giá trị (hay chính là tài sản) trong giao dịch của các bé.Tuy nhiên để chắc rằng các bạn sẽ không đổi ý và phát sinh cãi vã sau này, hai bạn sẽ cùng nhau đi gặp cô giáo chủ nhiệm (cô Hoa) , nhờ cô ghi lại việc trao đổi của hai bạn diễn ra trong buổi học vào sổ đầu bài.

Bống muốn đổi 2 chiếc bút màu lấy cục tẩy hình cây kẹo của Tũn. Hai bạn đến gặp cô chủ nhiệm và trình bày nội dung trao đổi, cô Hoa kiểm tra lại 2 cây bút của Bống và cục tẩy của Tũn đảm bảo rằng hai bạn thực sự có đủ các món đồ và trao đổi với nhau.

Ngay khi cô Hoa xác nhận số lượng và cập nhật vào sổ ghi đầu bài, thì hai bạn sẽ trao đổi các món đồ cho nhau và từ đó bạn Bống sẽ bị giảm đi 2 chiếc bút màu, bạn Tũn sẽ có thêm 2 chiếc ( ở đây bút màu là đơn vị giao dịch).

Mặc dù cô giáo Hoa rất dễ tính và thường xuyên giúp các bạn ghi chép lại, tuy nhiên ngoài buổi học các bạn không thể thực hiện được trao đổi hay đôi khi cô Hoa bận nên bọn trẻ phải chờ đợi, mất thời gian chưa kể cô bị nhầm lẫn và ghi sai vài con số thậm chí là nhớ sai tên các bạn trong thỏa thuận trao đổi.

Sự việc lặp lại quá nhiều lần, bọn trẻ quyết định tự thống nhất cơ chế trao đổi và không cần đến sự trợ giúp của cô giáo Hoa nữa. Quy tắc của bọn trẻ đơn giản như sau:

  • Khi hai bạn bất kỳ muốn trao đổi bút màu, chúng sẽ phát đi thông báo tới các bạn trong lớp bằng cách hét lên hoặc ghi lên bảng, gửi yêu cầu các bạn khác cùng tham gia vào xác nhận việc trao đổi của chúng.
  • Một số bạn trọng lớp sẽ nhanh chóng tham gia bằng cách tập trung lại kiểm tra và xác nhận rằng bạn A với bạn B đã có trao đổi bút màu có ghi chú thời gian và số lượng cụ thể.
  • Sau khi xác nhận của các bạn trong nhóm trao đổi hoàn thành, tất cả các bạn trong lớp sẽ cùng phải ghi chép lại giao dịch vào quyển sổ riêng của mỗi bạn (không ghi vào một cuốn sổ chung như trước nữa). Bằng cách này, mọi trao đổi của các bé đều không thể thay đổi, đảm bảo được chính xác và được cập nhật làm căn cứ cho các trao đổi sau đó với các bạn khác.
  • Bọn trẻ cũng nghĩ ra một cơ chế là xin với các phụ huynh sẽ cùng nhau trao tặng 1 số bút màu tương đương với công sức để thưởng cho những bạn thường xuyên tham gia xác nhận các trao đổi.

Đơn giản như vậy, các bé lớp 5 cũng đã tạo ra một Blockchain cực kỳ hiệu quả. Phương thức trao đổi được đảm bảo chính xác bởi mỗi bé đều có cuốn sổ cá nhân ghi chép giao dịch của cả lớp, và luôn được thông báo để cập nhật khi có thêm trao đổi mới.Các bé đã loại bỏ được cơ chế trung gian là cô giáo chủ nhiệm và phát minh ra thêm phần thưởng cho các bạn hăng hái xác nhận các trao đổi.

Vậy thử hình dung xem kết cấu của Blockchain trong trường hợp này là gì nhé:

  • Bút màu chính là đơn vị trao đổi trong chuỗi blockchain hay nó tương đương với một đồng tiền mã hóa. Một bitcoin được cụ thể hóa là một chiếc bút sáp màu.
  • Cô giáo chủ nhiệm (cô Hoa) là đại diện cho đơn vị trung gian giao dịch như hệ thống ngân hàng, chính phủ và kiểm toán.
  • Việc ghi nhận đồng bộ vào sổ cá nhân của tất cả các bạn chính là hình thức sổ cái phân tán. Khi một trong các cuốn sổ bị mất thì thông tin sẽ không hề mất đi và cả hệ thống sẽ vẫn trao đổi bình thường. Các ghi chép đã được cập nhật cũng không thể sửa đổi bởi một người hoặc một nhóm người.
  • Những bé hăng hái xác minh trao đổi giữa các thành viên trong nhóm chính là là những người “đào tiền ảo” (miner), họ đóng vai trò vô cùng quan trọng trong hệ thống.
  • Những bé này dùng sổ ghi chép cá nhân để thực hiện xác nhận và giúp tập thể đảm bảo việc cập nhật chính xác số bút màu còn lại của các bạn trong nhóm. Tương tự những người đào tiền ảo sử dụng máy tính và lưu trữ cá nhân để thực hiện các phép toán được mã hóa phức tạp và đảm bảo quyển sổ ghi chép của tất cả các cá nhân trong hệ thống luôn đồng bộ và được cập nhật chính xác. Với cách này, cả hệ thống sẽ không phụ thuộc vào bất cứ nhóm hay cá nhân nào.
  • Để thực hiện thành công trao đổi, mọi quyển sổ cần được đồng bộ với nhau, tất cả các thành viên tham gia xác nhận phải đồng ý với cùng một kết quả tính toán.
  • Chúng ta thấy rằng bọn trẻ cũng tạo ra một cơ chế thưởng cho các bạn hăng hái tham gia xác nhận. Tương tự trong blockchain, khi một thợ đào tham gia giải phép toán và xác nhận các trao đổi thì người đó sẽ được ghi nhận và được thưởng một lượng bitcoin nhất định. Mỗi khi một thợ đào nhận được một lượng bitcoin như là phần thưởng cho công sức anh ta bỏ ra, lượng bitcoin đó sẽ được thêm vào blockchain.

Những người dùng Blockchain đã khám phá ra nhiều đặc điểm thú vị của Bitcoin như sự đồng bộ, không bị giả mạo, số lượng có giới hạn, có thể chuyển nhượng… và đẩy giá trị của đồng tiền mã hóa này lên cao trong những năm qua. Một số người còn tin rằng Blockchain sẽ thay đổi thế giới trong tương lai không xa, trong khi một số khác ngược lại thấy rằng blockchain quá phức tạp và vô dụng.

Bạn nghĩ sao về công nghệ này? Hãy chia sẻ với chúng tôi bằng comment phía dưới bài viết này nhé!

Chân thành cám ơn!

Bài viết dựa trên ý tưởng của  A Super-Simple Guide To Bitcoin And The Blockchain

 

 

 

 

 

 

Bài viết liên quan:

Phản hồi

phản hồi

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.